Eýnşteýniň golýazmasy auksiona çykarylýar

5 gün ozal 17
Eýnşteýniň golýazmasy auksiona çykarylýar

Albert Eýnşteýniň mundan 100 ýyldan gowrak wagtda ýazan 54 sahypalyk golýazma makalasy satuwa çykarylýar. Fransiýada geçiriljek auksionda taryhy sungat eseri bolan golýazma üçin 2-3 million ýewro tölener diýlip garaşylýar.

Dünýä belli teoretiki fizik Albert Eýnşteýniň golýazmasy auksiona çykarylýar. Golýazmada otnositellik teoriýasynyň deslapky taýýarlyklary bar diýilýär. Fransiýanyň “Aguttes” auksion öýünde satuwa çykaryljak golýazmanyň 2-3 million ýewro satyn alyjy tapmagyna garaşylýandygy mälim edildi. Auksionçy Kristi: “Şübhesiz, bu auksionda iň gymmatly Eýnşteýniň golýazmasydyr” -diýdi.

Golýazmanyň 1913-1914-nji ýyllar aralygynda Şweýsariýanyň Sýurih şäherinde ýazylandygy aýdylýar. Makala şweýsariýaly inžener Mişel Besso bilen bilelikde ýazylypdyr. Kristi, Bessonyň elindäki makalanyň köp ýyllap gaty gowy ýagdaýda saklanandygyny aýtdy.

20-nji asyryň iň beýik alymlaryndan biri hasaplanýan Albert Eýnşteýn otnositellik teoriýasyny esaslandyryjylaryň arasyndadyr. Eýnşteýn 1921-nji ýylda Nobel baýragyny aldy. Meşhur medeniýetde-de alym hasaplanýan Eýnşteýn kwant mehanikasyna goşan goşandy bilen hem tanalýar.

Albert Eýnşteýn hakda birneme näbelli zat hem bar.

Umuman aýdanyňda, adamlar Albert Eýnşteýniň atom bombasyny oýlap tapandygyny we otnositellik teoriýasyny açandygyny bilýärler, ýöne olar hakda bilýänleri köplenç doly däl ýa-da ýalňyşdyr. Mysal üçin, 20-nji asyryň iň beýik alymlaryndan Albert Eýnşteýn Ýaponiýany atom partlamasyndan soň: “Bilsem gulpçy bolardym” diýdi. Ýöne köplenç adamlar Albert Eýnşteýn ABŞ bilen hyzmatdaşlykda atom bombasyny tapdy diýip pikir edýärler. Şeýle-de bolsa, nasist Germaniýasy atom bombasynyň üstünde işleýändigi sebäpli Eýnşteýn ol ýerden gaçypdyr. Edil şonuň ýaly-da, “Manhattan” taslamasyndaky atom bombasynyň üstünde işlemekden ýüz öwüripdir.

Eýnşteýniň jesedini barlagdan geçiren patolog, Eýnşteýniň beýnisini ogurlap, ony 20 ýyllap bankada saklapdyr. Eýnşteýine Ysraýylyň prezidentligi teklip edildi, ýöne özi ret edipdir. Eýnşteýniň matematikadan galanlygy gaty ýalňyş pikir. Eýnşteýn 12 ýaşyndan matematiki düzgünleri ýazyp başlady. Hatda 15 ýaşynda-da diferensial we aýrylmaz dersler boýunça ýöriteleşipdir. Matematika we fizika boýunça näçe üstünlik gazansa-da, Eýnşteýn daşary ýurt dillerini gowy bilmeýärdi, diňe latyn dilini gowy görýärdi. Hatda Şweýsariýadaky akademiýanyň synagynda daşary ýurt dili bölümini hem ýeňip bilmedi. Eýnşteýn 4 ýaşyna çenli gürläp bilmedi. Belki, bu onuň fizikadaky abstrakt işine kömek eden bolsa gerek.

 

Stambul-Aşgabat-Stambul uçar gatnawy ýerine ýetirilýär

 

Bütin makalany okaň